W związku z pojawiającymi się medialnymi doniesieniami, związanymi z problemami małoletnich pasażerów z podróżowaniem samolotem LOT-u po kraju, Urząd Lotnictwa Cywilnego odniósł się tego istotnego problemu.

Sprawa dotyczy lotów krajowych i tego, w jaki sposób identyfikować pasażerów - dzieci, które powinny zostać wpuszczone do samolotu; ostatnio obsługa naziemna LOT-u kategorycznie odmawiała wejścia na pokład jednemu z nastoletnich chłopców, który legitymował się szkolną legitymacją. Gdyby nie determinacja ojca dziecka, który w samotną podróż samolotem chciał wysłać syna z Warszawy do Wrocławia, ten nie skorzystałby z przelotu. Jak przyznał sam rzecznik prasowy LOT-u, wygrał rozsądek pracowników przewoźnika, a nie surowe przepisy. Czy rzeczywiście?

Na podstawie § 44 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Krajowego Programu ochrony Lotnictwa Cywilnego realizującego zasady ochrony lotnictwa cywilnego (KPOLC), przewoźnik lotniczy ma obowiązek sprawdzenia na podstawie dokumentu tożsamości czy do odprawy biletowo-bagażowej stawił się pasażer, który jest zapisany w systemie rezerwacyjnym przewoźnika.

Zgodnie ze stanowiskiem MSWiA istnieją dwa dokumenty, co do których ustawodawca wyraźnie wskazał, iż poświadczają one tożsamość obywatela polskiego tj. dowód osobisty i paszport. Na podstawie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, osoba będąca obywatelem polskim i zamieszkała w Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana posiadać dowód osobisty od ukończenia 18 roku życia. A zatem w stosunku do osób pełnoletnich podróżujących drogą lotniczą tożsamość powinna być potwierdzana na podstawie dowodu osobistego lub paszportu.

Równocześnie, aktualnie obowiązujące przepisy prawa nie nakładają na osobę małoletnią obowiązku posiadania dokumentu tożsamości. Jednocześnie nie regulują kwestii związanych z potwierdzeniem tożsamości takiej osoby. Możliwość uzyskania przez osobę małoletnią dokumentów tożsamości takich jak paszport czy dowód osobisty jest prawem, nie zaś obowiązkiem (za wyjątkiem sytuacji gdy osoba małoletnia po ukończeniu 15 roku życia pozostaje w stosunku pracy lub nie zamieszkuje wspólnie z osobami, pod których władzą rodzicielską lub opieką pozostaje, albo nie pozostaje pod władzą rodzicielską lub opieką – wówczas powstaje obowiązek posiadania dowodu osobistego). Natomiast posiadanie paszportu pozostaje w każdej sytuacji prawem obywatela polskiego.

W związku z powyższym, zdaniem ULC oraz MSWiA zasadne jest, aby dopuścić określone rodzaje dokumentów tożsamości ze zdjęciem osoby małoletniej (np. legitymacji szkolnej), który ułatwiłyby ustalenie jej tożsamości dla celów podróży w ruchu krajowym. Z regulacji prawnych dotyczących innych dziedzin życia (np. imprez masowych, stanu wyjątkowego, ulgowych przejazdów środkami transportu publicznego) wynika, że takim dokumentem może być legitymacja szkolna, która uznawana jest jako dokument umożliwiający potwierdzenie tożsamości osoby małoletniej.

Stanowisko to w zakresie dokumentów wymaganych do potwierdzenia tożsamości osób małoletnich zostało przekazane w grudniu 2008 roku do wszystkich zarządzających portami lotniczymi w Polsce, którzy zobowiązani byli na posiedzeniu Zespołu Ochrony Lotniska poinformować o nim wszystkie zainteresowane podmioty.

Ciekawi nas jedno: czy to był jedyny przypadek, gdy dziecko chcąc podróżować po kraju bez paszportu, miało takie problemy? Czy może takich przypadków, gdy małoletni z legitymacją nie byli wpuszczani na pokłady samolotów, było więcej, ale zabrakło "woli walki" i determinacji o zdrowy rozsądek?