Wpis za zgoda P. Monika Smulewicz

Mysle, ze bedzie uzyteczny dla forumowiczow.

https://monikasmulewicz.pl/blog/pracown ... vyteiyYjYQ

W ostatnich latach coraz częściej mamy do czynienia z sytuacjami, które jeszcze niedawno wydawały się abstrakcyjne: zamknięcie przestrzeni powietrznej, nagłe odwołania lotów, konflikty zbrojne, ekstremalne zjawiska pogodowe czy paraliż komunikacyjny. W takich sytuacjach pracownicy mogą utknąć za granicą i fizycznie nie mieć możliwości powrotu do pracy. Pojawia się wtedy kluczowe pytanie:

Czy nieobecność pracownika w pracy w takiej sytuacji jest usprawiedliwiona?
Czy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia?
Jakie obowiązki spoczywają na pracowniku, a jakie na pracodawcy?

Poniżej znajdziesz praktyczne i zgodne z przepisami wyjaśnienie.
Czy nieobecność pracownika jest usprawiedliwiona?

Tak – co do zasady taka nieobecność jest uznawana za usprawiedliwioną nieobecność w pracy, o ile pracownik nie miał realnej możliwości powrotu do kraju i stawienia się do pracy. Podstawą jest tutaj § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy, zgodnie z którym:

Przyczynami usprawiedliwiającymi nieobecność w pracy są zdarzenia i okoliczności uniemożliwiające stawienie się pracownika do pracy, a także inne przypadki wskazane przez pracownika i uznane przez pracodawcę za usprawiedliwione.

Zamknięcie przestrzeni powietrznej, odwołanie lotów lub brak możliwości powrotu z przyczyn niezależnych od pracownika spełniają tę przesłankę. Jest to tzw. przyczyna obiektywna, niezależna od pracownika.

Kluczowe znaczenie ma jednak to, czy pracownik poinformował pracodawcę o sytuacji.
Obowiązek pracownika: niezwłoczna informacja

Pracownik ma obowiązek niezwłocznie poinformować pracodawcę o przyczynie i przewidywanym okresie nieobecności, nie później niż w drugim dniu nieobecności (§ 2 ust. 2 rozporządzenia). W praktyce oznacza to, że pracownik powinien:

poinformować pracodawcę tak szybko, jak to możliwe (np. telefonicznie, mailowo, przez komunikator),
wyjaśnić przyczynę (np. zamknięcie przestrzeni powietrznej, odwołany lot),
wskazać przewidywany termin powrotu, jeśli to realne,
w miarę możliwości przedstawić dowody (np. informację od linii lotniczej, anulowany bilet, komunikat lotniska).

Brak takiej informacji może spowodować, że nieobecność zostanie uznana za nieusprawiedliwioną.
Czy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia?

To kluczowa kwestia, która często budzi emocje.

Co do zasady: nie – pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia za czas nieświadczenia pracy, jeśli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Wynika to wprost z art. 80 Kodeksu pracy:

Wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną.

W tej sytuacji pracownik nie świadczy pracy, a przyczyna nie leży po stronie pracodawcy, więc pracodawca nie ma obowiązku wypłaty wynagrodzenia.
Jak można rozwiązać taką sytuację w praktyce?

Istnieje kilka możliwych rozwiązań, które mogą zostać zastosowane w zależności od okoliczności i dobrej woli stron.
Opcja 1: praca zdalna (najbardziej racjonalne rozwiązanie)

Jeżeli charakter pracy na to pozwala, pracownik może wykonywać pracę zdalnie z miejsca, w którym przebywa. W takim przypadku:
• pracownik świadczy pracę,
• zachowuje prawo do wynagrodzenia,
• nie powstaje nieobecność.

To rozwiązanie jest szczególnie praktyczne w przypadku pracowników biurowych, specjalistów, menedżerów czy osób pracujących w HR, finansach, marketingu czy IT.
Opcja 2: urlop wypoczynkowy

Na wniosek pracownika pracodawca może udzielić urlopu wypoczynkowego. Warunki:
• konieczny jest wniosek pracownika,
• pracodawca musi wyrazić zgodę,
• pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia urlopowego.
Opcja 3: urlop bezpłatny

Jeżeli pracownik nie ma urlopu wypoczynkowego lub nie chce z niego korzystać, możliwe jest udzielenie urlopu bezpłatnego. W tym przypadku:
• nie przysługuje wynagrodzenie,
• okres nie wlicza się do stażu pracy (z pewnymi wyjątkami).
Opcja 4: usprawiedliwiona nieobecność niepłatna

Jeżeli żadna z powyższych opcji nie zostanie zastosowana, nieobecność pozostaje usprawiedliwiona, ale bez prawa do wynagrodzenia.
Czego pracodawca nie może zrobić?

W takiej sytuacji pracodawca nie ma podstaw do:
• nałożenia kary porządkowej,
• rozwiązania umowy z winy pracownika,
• uznania nieobecności za nieusprawiedliwioną – o ile pracownik poinformował o sytuacji i nie miał wpływu na zdarzenie. Byłoby to sprzeczne z zasadą proporcjonalności oraz utrwalonym orzecznictwem prawa pracy.
Rekomendacja praktyczna: elastyczność i rozsądek

W takich sytuacjach kluczowe znaczenie ma partnerskie podejście obu stron. Dla pracodawcy to test kultury organizacyjnej i dojrzałości zarządczej. Dla pracownika – test odpowiedzialności i komunikacji. Najlepszą praktyką jest:
• szybka komunikacja,
• wspólne ustalenie rozwiązania,
• preferowanie pracy zdalnej, jeśli to możliwe,
• formalne udokumentowanie ustaleń.
Co warto uregulować w procedurach wewnętrznych?

Doświadczenia ostatnich lat pokazują, że warto w regulaminach pracy lub procedurach HR uwzględnić zasady postępowania w sytuacjach nadzwyczajnych, takich jak:
• brak możliwości powrotu z zagranicy,
• zamknięcie granic,
• paraliż komunikacyjny,
• zdarzenia losowe o charakterze globalnym.

Pozwala to uniknąć niepewności i chaosu decyzyjnego.
Podsumowanie

Jeżeli pracownik utknął na lotnisku z powodu zamknięcia przestrzeni powietrznej:
• jego nieobecność jest co do zasady usprawiedliwiona,
• nie zachowuje prawa do wynagrodzenia, jeśli nie świadczy pracy,
• możliwe jest wykonywanie pracy zdalnej,
• możliwe jest udzielenie urlopu wypoczynkowego lub bezpłatnego,
• kluczowe znaczenie ma komunikacja i dobra współpraca obu stron.

Szkoda, że tak na szybko zostało to rzucone jakby to była oczywista oczywistość. Skoro można to traktować praktycznie jako oficjalną poradę prawną to chętnie poznałbym co dokładnie prawo mówi w sytuacji, gdy praca zdalna świadczona jest poza EU, co z kwestiami wizy, podatków, ubezpieczenia, poufaności przetwarzanych danych poza EU itd. itd.
Jak na razie artykuł to trochę click bait w kontekście ostatnich wydarzeń, napisany bez głębszego pomyślunku pod presją czasu i obecnych zawirowań.

Ja zawsze podróżuję ze służbowym laptopem, który ma zainstalowanego VPN, bitlockera itd. Taka forma pracy zdalnej, gdziekolwiek sie odbywa, jest akceptowana przez firmę. Oczywiście unikam też przechowywania zbędnych plików na laptopie. Chociaż jest on dobrze zabezpieczony, to po co ryzykować, skoro można o tym pamiętać i nie zapisywać na nim tego co nie jest konieczne. I tak większość materiałów na których pracujemy jest w chmurze.

To tak w ramach wątku poradniczego: w takiej sytuacji pracodawca łatwiej zgodzi się na pracę zdalną niż w przypadku posiadania tylko sprzętu prywatnego.

@Misiatek nie twierdzę, że laptop poza EU przestanie działać, a jak odpiszesz na kilka maili służbowych to od razu zostaniesz deportowany, a lokalna skarbówka się do Ciebie dobierze, aczkolwiek kwestia przetwarzania danych, nawet w chmurze, może być ryzykowna z prawnego punktu widzenia.

Skoro pojawił się taki temat z quazi poradą prawną to zaznaczam tylko, że temat nie jest prosty i płaski z formalnego punktu widzenia, a tak zostało to przedstawione w tym artykule. Od artykułów napisanych przez "Ekspertka prawa pracy i rynku pracy" spodziewałbym się profesjonalnego podejścia do tematu, a nie click baita, szczególnie że taka "porada" może sprowadzić na nieświadomego czytelnika więcej problemów niż korzyści.

BTW znam osobę, która została wyrzucona z dyrektorskiego stanowiska w dużej polskiej firmie ponieważ na urlopie odpisała na służbowego maila z Egiptu.

Tu nie ma chyba jednolitych zasad więc prawnik nie pomoże. Każda firma ma własne regulacje wewnętrzne i najlepiej zapytać o to przed wyjazdem. Ale ten post nie jest dla tych, którzy chcą pracować zdalnie za granicą, tylko dla tych którzy są zainteresowani jakie są możliwosci przy nagłej sytuacji braku lotów powrotnych. I to jest, moim zdaniem, dobrze opisane.

Ależ kwestie prawne tj. np. wiza, podatki, ubezpieczenie, przetwarzanie danych poza EU są jak najbardziej znane. Kwestie wewnętrznych regulaminów różnych firm oczywiście mogą się różnić ale nie mogą stać ponad prawem.
Zmierzam do tego, że od osoby, która nazywa się ekspertką oczekiwałbym więcej niż z wrzutki na onecie. Tak napisany artykuł wprowadza tylko niepotrzebne zamieszanie i nie ma tutaj nic do tego nadzwyczajna sytuacja w postaci zamknięcia lotniska czy nawet całego regionu.

Pani jest chyba ekspertką polskiego prawa pracy i o tym się tylko wypowiedziałą. Trudno, żeby znała prawo wszystkich krajów, w których mogą ulknąć polscy turyści. I z tego co wiem, w więlu z nich taka krótka praca zdalna, czy nawet tygodniowe workation nie jest wcale uregulowane w przepisach. I trudno w tej sytuacji nawet coś zgłosić do jakiegoś lokalnego urzędu, bo nie znasz terminu, nie wiesz kiedy linia się odezwie i będziesz mógł odlecieć. To trudna sytuacja i praca zdalna odbywa się niejako "w szarej strefie". Ale dobrze, że poruszyłeś ten temat. Każdy powinien poszukać regulacji danego kraju zanim podejmie decyzję, czy chce pracować zdalnie. W szczególności jeśli to miałoby potrwać dłużej niż kilka dni.

Dla mnie istotnym zagadnieniem prawnym jest czy turysta tzn. osoba, która wjechała do danego kraju na zasadach turysty może wykonywać pracę będąc w danym kraju - w jednym pewnie tak, w innym niekoniecznie, a w innym zależy to od tego, co robi. Bo może być tak, że ktoś wjeżdża na wizie turystycznej czy na takich właśnie zasadach ale jest to podróż służbowa i udział w spotkaniu z kontrahentem albo w szkoleniu - nie jest turystą per se. Nie mam na myśli kontekstu tego wątku w świetle ostatnich ograniczeń w lotach ale ogólnie. Ale jesli ktoś nie ma prawa prowadzić danej działalności w danym kraju, to czy łamiąc te zasady nie powoduje, że przebywa w nim nielegalnie? Zadeklarował cel turystyczny a świadczy prace i to odpłatnie. Sprawa podatków to oddzielny temat.

Co do przetwarzanie danych (jakich danych?) - czy tu chyba chodzi o dane osobowe? Istotne są zasady obowiązujące u pracodawcy, bo to pracodawca określa zasady przetwarzania danych osobowych a nie jest to prywatna inicjatywa pracownika. Zatem to pracodawca odpowiada, jeśli zleci pracownikowi pracę zdalną. A tak przy okazji, samo przechowywanie danych osobowych wchodzi w zakres przetwarzania danych - czyż zatem nie jest nim fakt przechowywania tych danych na służbowym laptopie, który ktoś zabiera za granicę?

Natomiast nie ma zbytniej potrzeby, aby skupiać się na przetwarzaniu danych w obecnej sytuacji i potencjalnej pracy zdalnej.
Kluczowa jest kwestia nieobecności w pracy w przypadku odwołań lotów i uniknięcia odpowiedzialności dyscyplinarnej w przypadku niestawienia się do pracy.

Proponuję EOT i spodziewam się, że p. ekspertka wyjaśni nam w kolejnym artykule zawiłości tematu pracy zdalnej za granicą, szczególnie poza EU, a obecny artykuł niech najlepiej głęboko zakopie jako wypadek przy pracy.

Chyba faktycznie pojawiło się za dużo bicia piany tutaj. Wiadomo, że obecna sytuacja jest bardziej skomplikowana niż "lecę na Kanary na tydzień popracować znad basenu hotelowego", ale jak widzę główne wskazówki koncentrują się na odpowiedzialności za nieobecność w pracy w wyniku czynników niezależnych i to jest ok.
Myślę też, że każdy dorosły jeśli ma UoP, to zdaje sobie sprawę gdzie pracuje i jaki ma regulamin pracy, niektórzy mają czarną listę krajów gdzie nawet nie mogą brać firmowego sprzętu, inni na służbowym telefonie nie mają nawet roamingu (jest włączany tylko na oficjalne podróże służbowe). Zarówno prawo w danym kraju, jak i praktyka w różnych firmach jest bardzo różna.
I, jak już wcześniej ktoś stwierdził, oczywiście bardzo dużo tu też zależy od kwestii "utknąłem wracając z wakacji" od "rakiety mi latają nad głową w czasie podróży służbowej".

_________________

Dzień w Sinsheim i Speyer (2026)

przecież ta osoba nie figuruje na liscie adwokatów ani radców prawnych to po co wklejacie te porady prawne z instagrama czy innych śmieci ?
jeszcze to powinniście skonfrontować z opinią janusza z wykopu żeby mieć pełen obraz.

p.s. wizy biznesowe wydawane przez dane panstwo dotyczą prowadzenia działności na terenie tego panstwa, jak ktoś jest na wakacjach i pracuje to nie ma to nic do rzeczy bo nie wykonuje działności w tym państwie mimo że fizycznie tam przebywa. Lekarz jak jest na wakacjach to jest nadal lekarzem jakby chciał leczyć ludzi na miejscu to by musiał się dostosować do prawa danego kraju, a jak będzie leczył on line ludzi w innym państwie np. zdjęcia rtg opisywał to ma do tego prawo. Ważne jest prawo kraju w którym go zatrudniają a nie tego gdzie przebywa jeśli w te sfere nie ingeruje.
Większość państwa przy pobytach dłuższych niż pół roku będzie chciało żeby podatek od pracy płacić u nich ale nie sądzę żeby jakieś opodatkowywało pracę na wakacjach.
Wizy dla wykonujących pracę zdalną służą temu żeby mogli oni przebywać dłużej niż turystycznie i mają im to ułatwić a nie utrudnić.

Proszę, jeżeli nie jesteś czegoś pewien, a tylko Ci się wydaje to nie rób dodatkowego zamieszania i szumu informacyjnego.
Poczytaj najpierw o wizach turystycznych chociażby w Dubaju, Tajlandii, Wietnami i Sri Lance (czyli tam gdzie pewnie głównie utknęli odbiorcy artykułu), ewentualnie możesz nawet odpytać chata gpt. Jeżeli jesteś pewien na bank to zapraszam do np. Tajlandii, poopisuj tam zdalnie zdjęcia rtg dla polskiego pacjenta, dla pewności zrób na siebie anonimowy donos na lokalną policję i daj znać na forum jak się wraca lotem deportacyjnym. To, że ryzyko złapania na 2 tyg. wakacjach jest marginalne to nie znaczy, że jest to legalne.

Tak się składa, że poza lataniem zajmuję się prawem pracy i w mojej ocenie sprawa wygląda trochę inaczej.

paragraf 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy przewiduje, że „Przyczynami usprawiedliwiającymi nieobecność pracownika w pracy są zdarzenia i okoliczności określone przepisami prawa pracy, które uniemożliwiają stawienie się pracownika do pracy i jej świadczenie, a także inne przypadki niemożności wykonywania pracy wskazane przez pracownika I UZNANE przez pracodawcę za usprawiedliwiające nieobecność w pracy.” To by sugerowało, że pracodawca może nie uznać wskazanej przyczyny. Prawo wyznacza ramy, ale ramy te są brutalne. Oczywiście większość pracodawców uzna to za usprawiedliwione, ale tu w mojej ocenie wcale nie ma obowiązku (automatu) w tym zakresie.

_________________

worzysz sztuczny problem, w tajlandii wiele rzeczy jest nielegalnych oficjalnie np. prostytucja i jak się to ma do rzeczywistości ? obok komisariatu policji na końcu bangla obok plaży pattong nie stoją już prostytutki ? Wiadomo że jak będziesz oprowadzał polskie wycieczki to cie wydala, ale jak będziesz oprowadzał polskie i wynajmiesz tajskiego przewodnika to już dla nich będzie ok. Nikt ci w komputer zaglądał nie będzie co tam robisz na urlopie.

Mylisz obowiązujące przepisy z prawdopodobieństwem ich egzekwowania, a to duże niezrozumienie meritum sprawy.

@sebaa
nie wiem czy dobrze zrozumiałem, teraz zachęcasz do łamania lokalnego prawa, bo ryzyko złapania jest niewielkie i bo wszyscy tak robią? Wcześniej pisałeś:

Zdecyduj się jaki w końcu jest stan prawny faktyczny, a najlepiej jak nie jesteś pewien to zapytaj, a nie wprowadzaj w błąd.
Lepiej mieć jasny obraz sytuacji i niech każdy zdecyduje sam, każdy ma swój rozum. Posty jak Twój, do tego pisany na pewniaka, jakby przez eksperta w temacie, tylko wprowadzają niepotrzebne zamieszanie, szczególnie że ludzie którzy są teraz w trudnej sytuacji nie mają czasu na potwierdzanie w różnych źródłach informacji.

A co z siłą wyższą? Ktora jest platna 50% mizna z tego skorzystać jest chyba 16h na rok

_________________

@lendziro ten urlop jest tylko z powodu działania siły wyższej w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, jeżeli jest niezbędna natychmiastowa obecność pracownika

_________________

Leć do USA na ESTA i powiedz takie coś na immigration. Powodzenia!

powiedz tam że przyleciałeś bo chcesz mieć taka piękną opaleniznę pomarańczowa jak donald i też będzie ten sam efekt i czego to ma dowodzić, że nie można się smarować samoopalaczem albo chodzić do solarium ?
czy ja pisałem, żeby wszem i wobec oznajmiać że się przyleciało do pracy czy ze jak na wakacjach pracujesz to nikogo to nie interesuje ?