Dzięki!
Telefonem, bo aparat sie już mi nie zmieścił 😀

_________________


Same fotki, czyli https://www.instagram.com/atamancia/
Blog o moich podróżach http://atamanka.pl uwaga, dużo zdjęć ;)

Super zdjęcia, też miałem pytać czym robione. Masz dobre oko do fotek

Zanim ruszyłam na zwiedzanie Multanu, musiałam kupić bilet kolejowy. Internetowe systemy rezerwacyjne pakistańskich kolei potrafią być prawdziwym wyzwaniem, zwłaszcza z europejską kartą SIM i bez dostępu do lokalnych metod płatności. Wsiadłam więc do taksówki i pojechałam prosto na dworzec, żeby kupić bilet na jutrzejszy pociąg z Multanu do Lahore.

Kolejnym przystankiem był XIII-wieczny kompleks grobowy sufickiego mistyka Baha-ud-din Zakarii. To jedno z najważniejszych miejsc duchowych w regionie, wyróżniające się monumentalną bryłą i tradycyjnymi błękitnymi kafelkami *kashi*. Zachwycił mnie zarówno z zewnątrz, jak i w środku. Przed wejściem siedział muzyk, który grał melancholijne melodie na instrumencie przypominającym akordeon, choć nieco innym niż te, które znałam.
Wokół sanktuarium rozstawiono mnóstwo straganów. Na jednym z nich wypatrzyłam przepiękne, malutkie, ręcznie robione i haftowane skórzane buciki dla niemowlaka. Nie mogłam się im oprzeć. Kosztowały całe 1,40 zł!

Potem był błękitno-biały meczet Sadozai. Malowane zdobienia tak bardzo przypominały mi bliskie sercu widoki z irańskiego Isfahanu. W głębi kompleksu zajrzałam do tradycyjnej medresy, czyli szkoły religijnej. W Pakistanie część takich szkół działa w systemie internatowym, zapewniając uczniom nie tylko naukę, ale również zakwaterowanie i wyżywienie. Dla dzieci, przeważnie chłopców, bywa to szansa na bezpłatną edukację. Moją uwagę zwrócili uczniowie rytmicznie kołyszący się podczas głośnej recytacji. Taki sposób nauki pomaga niektórym osobom utrzymać rytm i koncentrację podczas zapamiętywania długich fragmentów tekstów religijnych w języku arabskim. Szczególnie starał się zwrócić na siebie moją uwagę najmniejszy z chłopców. Bardzo się ucieszył, kiedy zrobiłam mu kilka zdjęć.
Atmosfera tego miejsca była niezwykła. Głosy uczących się chłopców, piękne zdobienia ścian i sufitów oraz cudowne światło wpadające przez uchylone, rzeźbione drzwi tworzyły niemal magiczny klimat. To jedna z tych chwil, które na długo pozostają w pamięci.
Stamtąd skierowałam się ku kolejnej architektonicznej perle Multanu — monumentalnemu mauzoleum Shah Rukn-e-Alam, którego ogromna biała kopuła góruje nad miastem. Budowlę wzniesiono w XIV wieku, prawdopodobnie jako grobowiec przeznaczony dla władcy z dynastii Tughlaków. Ostatecznie stała się miejscem spoczynku czczonego sufickiego świętego, wnuka Baha-ud-din Zakarii. Charakterystyczne pochyłe, potężne mury i narożne wieże nadają konstrukcji niezwykłą monumentalność.

Następnie znalazłam się w okolicy wieży zegarowej. Policjant, który eskortował mnie i towarzyszył mi przez cały dzień, zaprowadził mnie do niewielkiego warsztatu rzemieślniczego.Z powodu upału starszy pan siedział przed budynkiem i ręcznie szył skórzane buty. Okazało się, że zajmuje się tym rzemiosłem już od 60 lat! Uwielbiam takie miejsca, gdzie mogę podglądać codzienne życie tutejszych mieszkańców.
Na koniec dotarłam do malowniczego mauzoleum Szacha Jusefa Gardeziego, jednego z historycznych sanktuariów Multanu. W środku uwagę przyciągały podłużne, białe grobowce oraz bogactwo kolorowych girland, tkanin i wstążek. Przyznam, że wyglądało to trochę kiczowato, ale miało swój niepowtarzalny charakter. W tradycji sufickiej grobowce świętych nie są jedynie miejscami pochówku. To żywe centra duchowe, do których przybywają pielgrzymi, przynosząc kwiaty i ozdobne tkaniny jako wyraz szacunku i oddania.

To był piękny, intensywny, ale też męczący dzień. Multan pokazał mi swoje niezwykłe oblicze — pełne mistycyzmu, kolorów, tradycji i ludzi, których spotkania nadają podróżowaniu największy sens.

_________________


Same fotki, czyli https://www.instagram.com/atamancia/
Blog o moich podróżach http://atamanka.pl uwaga, dużo zdjęć ;)

Bardzo fajna relacja i świetne zdjęcia!

Fantastyczna relacja i fotki! Gdyby nie fakt, że wróciłem z Pakistanu całkiem niedawno to już szukałbym biletów na przyszły rok... (ale kiedyś wrócę na pewno). Multan wpadł na listę niespodziewanie

_________________


"Turysta to ktoś, kto już od przyjazdu myśli o powrocie do domu, podczas gdy podróżnik nie wie, czy w ogóle wróci"

Pobudka o świcie, szybkie śniadanie i jeszcze pustymi ulicami na dworzec kolejowy.
Oczywiście nie sama, od momentu przyjazdu do Multanu nie wyszłam o krok sama bez eskorty policji z hotelu.
Pierwszego dnia był dystyngowany i wyważony pan z ciężkim kalachem i rudą brodą. Drugiego trafił mi się niestety taki gbur, którego kilka razy strofowalałam. Zażyczył sobie także jedzenia i picia w trakcie dnia. Do tego wcale mu sie nie kwapiło do pilnowania. Zazwyczaj zostawał w taksówce a ja z kierowcą chodziliśmy po okolicy. Na koniec nawet mu sie z tej taksówki nie chciało wysiąść na obowiązkowe kończące dzień zdjecie, jakie robiła mi przed j po wyjściu z hotelu obsługa.
Jedyne, co fajne, to to że trochę mnie powoził swoim policyjnym autem na początku. Na skrzyżowaniach włączał koguty i wszyscy potulnie rozjeżdżali się na boki. Jednak kiedy zauważył, że w tym czasie filmuję, jego zwierzchnik zdecydował, że mamy jeździć taksówką. Pickupa zostawiliśmy po drodze. Może i dobrze, nie było w nim klimy.
Kolejnego dnia był chyba najsympatyczniejszy i najbardziej kompetentny policjant. Miał już lekkie doświadczenie w towarzyszenie turystom z Zachodu, wiedział wiec gdzie jest co ciekawego. Tego dnia zdałam się w miarę potulnie na jego przewodnictwo.
Bo z tą potulnoscią u mnie jest ciężko. Ciągle chcieli w recepcji planu szczegółowego na kolejny dzień, czym doprowadzali mnie do pasji. Chodzę tam, gdzie coś interesującego zobaczę i nie zwiedzam z jakimś sztywnym planem.
Ostatniego dnia policjant towarzyszył mi jadąc na motorze. O dziwo, w ostatnią drogę na dworzec kolejowy puścili mnie bez eskorty, mundurowy dojechał chwilę przed stacją.
No właśnie rano na dworcu trafiłam znów na znany mi sprzed kilku dni posterunek policji. Nawet jedna z policjantek znajomych była. Zapytała się dlaczego jestem w tum samym ubraniu, co kilka dni wcześniej. Jak mam kobiecie wytłumaczyć z sensem, ze posiadam przy sobie aktualnie trzy koszulki i dwie pary spodni a ten zestaw jest idealny na podróże. No i że piorę to mydełkiem co dwa dni.
Na dworcu okazało się, że mój pociąg ma... 4 godziny opóźnienia. Znów taksówką, pół godziny już w korkach i powrót do hotelu, do łóżka. Kolejna próba przed południem.
Pociąg przyjechał a mi przydzielono dwie policjantki z długą bronią. Jedna z nich położyła swoj karabinek na stoliku pod oknem. Niezłe tło do nielicznych zdjęć jakie zrobiłam w czasie tej podróży z okna pociągu.
Policjantki kilka stacji później zmienili trzej poważni panowie, też z karabinami. Oni już ze mną w przedziale nie siedzieli, tylko scianę obok.
W Multanie zagraniczny turysta może poczuć się niemal jak VIP – z policyjną eskortą towarzyszącą mu podczas zwiedzania miasta. Nie jest to jednak szczególny przywilej, lecz element pakistańskiego systemu bezpieczeństwa, rozwijanego w odpowiedzi na zagrożenia terrorystyczne i ataki na cudzoziemców. W prowincji Pendżab specjalną jednostkę ochrony obcokrajowców utworzono już w 2014 roku, a po kolejnych zamachach procedury bezpieczeństwa zaostrzono. Policja może monitorować przemieszczanie się zagranicznych gości i przydzielać im eskortę.
Mi całe to eskortowanie podnosiło ciśnienie skuteczniej niż poranna kawa.

Cała podróż z Multan do Lahore zajęła ponad pięć godzin. Pociąg wiekowy, zniszczony i brudny. Toaleta, no cóż, musiałam. Aby z niej skorzystać najpierw trzeba było przejść przy otwartych drzwiach i przez zardzewiałe przejścia między wagonami. Takie są realia podróżowania pakistańską koleją.
Za oknami głównie pola uprawne kukurydzy, ryżu i bawełny. Wszystko pocięte równymi kanałami nawadniajacymi wodą z rzeki Indus. Widoki warte obcowania ze specyficzną infrastrukturą kolejową.

_________________


Same fotki, czyli https://www.instagram.com/atamancia/
Blog o moich podróżach http://atamanka.pl uwaga, dużo zdjęć ;)

Kiedy wysiadałam wieczorem z pociągu w Lahore, po trzech policjantach, którzy towarzyszyli mi wcześniej, nie było już nawet śladu. Znów byłam wolna! Jakże wielki i cenny to przywilej – móc samodzielnie decydować, dokąd się pójdzie, czym pojedzie i kiedy się zatrzyma. Po doświadczeniach z Multanu doceniłam to bardziej niż kiedykolwiek.
Dworzec kolejowy w Lahore robi wrażenie już od pierwszego spojrzenia. Ogromny, monumentalny.
Zbudowany przez Brytyjczyków w latach 1859–1862, jest jednym z najbardziej charakterystycznych zabytków kolonialnych miasta. Powstał niedługo po wielkim powstaniu przeciwko brytyjskiemu panowaniu w Indiach w 1857 roku. Brytyjczycy, najwyraźniej nauczeni doświadczeniem, postanowili połączyć funkcję dworca z możliwościami obronnymi. Stąd masywne mury, wieżyczki i otwory strzelnicze. W razie kolejnego buntu budynek miał służyć jako punkt oporu.
Co ciekawe, dworzec w Lahore należy do najstarszych dużych stacji kolejowych na terenie dzisiejszego Pakistanu. Przez dziesięciolecia był ważnym węzłem komunikacyjnym Pendżabu, a w 1947 roku, podczas podziału Indii Brytyjskich i powstania Pakistanu, stał się również świadkiem dramatycznych migracji ludności. Dziś nadal tętni życiem, a jego architektura przypomina o burzliwej historii tej części świata.
Przed dworcem panował oczywiście typowy dla takich miejsc chaos. Tłumy podróżnych, nawoływania kierowców, klaksony i pojazdy przeciskające się we wszystkich możliwych kierunkach. Nie udało mi się zamówić taksówki, więc postanowiłam pokonać niespełna dwa kilometry do hotelu tuk-tukiem.
Mam jedną zasadę w takich sytuacjach – to ja wybieram pojazd i kierowcę, a nie oni mnie. Tym razem jednak wybór okazał się średnio szczęśliwy.
Chłopak prowadził jak szalony! Mimo moich próśb nie zamierzał zwalniać. Każda dziura, każdy kamień i każda nierówność drogi odbijały się na moim kręgosłupie. Ten przejazd będę chyba pamiętać jeszcze długo. Lahore przywitało mnie więc nie tylko hałasem i kurzem, ale również solidnym masażem wstrząsowym, i to bez dodatkowej opłaty!
Ruch uliczny jest potworny. Samochody, motocykle, tuk-tuki – wszyscy jadą, trąbią, wyprzedzają i jakoś się w tym szaleństwie odnajdują. Jak się później okazało, mój hotel znajduje się przy jednej z głównych ulic.
O ciszy nocnej mogłam więc zapomnieć. Przez całą noc do pokoju docierały klaksony, szum samochodów i charakterystyczne gazowanie motocykli. Taka niekończąca się, jednostajna muzyka wielkiego miasta. Co ciekawe, po pewnym czasie człowiek naprawdę potrafi się do niej przyzwyczaić.
A sam hotel? No cóż...
Lata świetności zdecydowanie ma już za sobą. Jak lubię żartować, pewnie pamięta jeszcze czasy królowej kolonizatorki. I niewykluczone, że od tamtej pory niewiele się w nim zmieniło!

Pościel sprawiała wrażenie, jakby korzystali z niej już poprzedni goście. Niestety, w niektórych tanich hotelach w czasie podróży to niemal standard. Na szczęście przezorny zawsze ubezpieczony – mój niezawodny zielony futonik po raz kolejny okazał się jednym z najlepszych elementów podróżnego wyposażenia.
Chyba zaczyna mnie łapać przeziębienie. Podejrzewam, że to efekt nieustannych spotkań z klimatyzacją, która w tej części świata potrafi zamienić taksówkę w małą chłodnię.
Ale najważniejsze, że jestem już w Lahore. Przede mną kolejne dni odkrywania Pakistanu, jego zabytków, bazarów, uliczek i codziennego życia.
A przede wszystkim – znów mogę zwiedzać na własnych zasadach. I to jest bezcenne!

_________________


Same fotki, czyli https://www.instagram.com/atamancia/
Blog o moich podróżach http://atamanka.pl uwaga, dużo zdjęć ;)