Na pewno nic nie stracisz omijając Tuzlę. Tam właśnie lądowałem/ odlatywałem. Miasto bardzo ponure. Nic kompletnie nie wpadło w oko , oprócz miłego towarzystwa miejscowych i dobrego jedzenia w knajpie.

Co prawda centrum Tuzli wygląda jakby w czasie II wojny światowej przeszedł przez nią front (a to chyba nie miało miejsca), to jednak w mieście da się znaleźć kilka interesujących budowli. Ja bez specjalnego zwiedzania naliczyłem 3 modernistyczne i jedną zupełnie współczesną. O dziwo dwie z nich to kościoły.

el sueño de la razon produce monstruos

Zauważyłem w Twoich relacjach, że jesteś fanem betonowych bunkrów z czasów sowieckich. Ale miałem na myśli coś innego.
Takich postsowieckich
trucheł pełno można i w Polsce spotkać.

Spędziłam w Tuzli jeden dzień i noc ze względu na lot. Zdecydowanie lepiej skorzystać z wizzarowego shuttle busa i zostać o dzień dłużej w Sarajevie.
Termy solankowe, którymi się chwali Tuzla, również nie są niczym specjalnym.

@pazur pragnąłbym zauważyć, że Jugosławia nie była częścią świata sowieckiego, bloku wschodniego czy jak to nazwiesz.

Skoro nie było tam czasów sowieckich, to nie było też budowli z czasów sowieckich.

Poza tym to jest obiektywnie dobra architektura, tylko widzom często brak wyrobienia, często też miewają uprzedzenia.

W dosłownym znaczeniu nie była. Ale też objechałem wszystkie części składowe dawnej Jugosławii. Nie da się nie zauważyć podobieństwa np blokowisk Belgradu , chociażby do naszych w Polsce.Ale jasne, że warto tam połazić i pooglądać. Ludzie, żarełko itd jest super.

Albo we Francji, Wlk. Brytanii, Włoszech...

el sueño de la razon produce monstruos

Racja. Z tego co kojarzę, to technologia wielkiej płyty pochodzi z Francji. W70 czy coś takiego
A co do Tuzli, to fajna knajpa w klimacie z czasów minionych jest naprzeciw nowej i jedynej galerii handlowej. Jak weszliśmy , to dym papierosów był taki, że siekierę wieszać. Od razu skumałem , że to nie UE. bo zakazu palenia nie ma.Popielniczki na stołach.
Ukraina np też nie w UE , ale palić w środku knajp nie wolno.

@Pabloo 7 dni to mało jak na samą Czarnogórę nie mówiąc o łączeniu z Bośnią ale jeśli zwiedzać ekspresowo to na Bośnię bym rezerwował min 3-4 dni

Sarajewo jest bardzo ładne i idealne do oddawania się kulinarnej rozpuście

a obok masz piękne góry (staraliśmy się dojechać do Lukomir ale jeszcze był odcięty przez śnieg w kwietniu, i tak warto było podjąć próbę)


Mostar poza sezonem jest malowniczy ale jestem w stanie uwierzyć że z tłumami turystów traci na atrakcyjności

i zgodzę się z opiniami poprzedników że wieczorem wygląda najlepiej


W okolicach Mostaru jest co najmniej kilka wartych odwiedzenia miejsc - Blagaj z rzeką wypływającą z góry

i twierdzą górującą nad miasteczkiem.


Počitelj - widok z góry nawet w deszczu robi duże wrażenie


no i najbardziej znane wodospady Kravica (to nie Chorwacja ale nadal ładne miejsce)


Natomiast poza turystyczną mapą jest Wiszegrad - niesłusznie bo oprócz znanego rzymskiego mostu

ma przepiękny Andricgrad ("starówka" wybudowane przez Kusturicę - ma rozmach, drewniane miasto mu nie wystarczyło )

Można połączyć wizytę Wiszegradzie z atrakcjami gór Serbii - które opisałem w osobnym wątku. Także możliwości jest sporo

_________________

Dzięki za wszystkie informacje. Wiem, że mało czasu, ale za każdym razem przydałoby się więcej. Zresztą pytałem, bo dopiero zastanawiałem się na ile będzie najlepiej planować tam wycieczkę. Ostatecznie mam 9 całych dni - przylot pierwszego rano do Podgoricy, a dziesiątego rano wylot z Tuzli.

Nie lubię się spieszyć i zaliczać ekspresowo jak najwięcej miejsc, natomiast Wasze rady będą na pewno pomocne podczas planowania. Przewiduję 3-4 dni na Czarnogórę i 5-6 na Bośnię i Hercegowinę. Serbię odwiedzę raczej innym razem.

_________________
Przez Bliski Wschód i Kaukaz - Relacja z wyprawy do Turcji, Iranu, Armenii i Gruzji

Kilka informacji ode mnie odnośnie Sarajewa:

Krótkie podsumowanie i kilka tipów z Sarajewa. Chyba najbardziej klimatycznego i niepowtarzalnego miasta w Europie jakie do tej pory odwiedziłem.

1. Jak się dostać do Sarajewa?

Niestety ciężko. Bezpośrednich połączeń z Polski niestety nie ma. Najprościej chyba samochodem, na pewno są też jakieś przesiadkowe połączenia kolejowe, ale ja nie wnikałem. My lecieliśmy z Berlina przez Budapeszt.

2. Jakie były koszty wycieczki?

- cena lotów na trasie Berlin-Budapesz-Sarajewo-Budapeszt-Berlin ok. 980zł za bilety + priority (u nas akurat całe 0zł dzięki karcie kredytowej Wizzair więc spory koszt odpadł)
- dojazd samochodem do lotniska ok. 130zł (tutaj również koszt nam odpadł bo miałem vouchery na paliwo z promocji bankowej)
- 2 noclegi w Budapeszcie ok. 190zł
- 3 noce w Sarajewie ok. 290zł
- wydatki na miejscu czyli bilety na komunikację, jedzenie, pamiątki, wstępy do obiektów itp. ok. 1360zł

Razem więc ok. 1970zł co daje 985zł na głowę. Gdybyśmy ponieśli koszty lotów i paliwa to wyszłoby jakieś 1540zł na głowę za wszystko.

3. Czy w Sarajewie jest bezpiecznie?

Kilka osób przed wyjazdem gdy im powiedziałem, że jadę właśnie do Sarajewa pukało się w głowę i mówiło, że tam przecież jest niebezpiecznie i, że (sic!) wojna. Nie bójcie się - jest bezpiecznie i nie, nie ma wojny od 23 lat. Normalne, cywilizowane i fajnie rozwijające się miasto.

Fun fact: zwiedzając opuszczony tor bobslejowy podsłuchałem jakąś przewodniczkę, która, jeśli dobrze zrozumiałem, mówiła, że wielu ludzi po przyjeździe jest zawiedzionych bo spodziewali się wielkich zniszczeń i byli przekonani, że wojna jeszcze trwa i oni chcieli ją zobaczyć. Mam nadzieję, że to ja coś źle zrozumiałem, a nie, że to ludzie są tak pierdolnięci.

Co mnie też zaskoczyło to naprawdę spora ilość turystów! Nie sądziłem, że to miasto jest tak popularne. Znaczy się ok, spodziewałem się, że to nie będzie odludzie, ale zorganizowane wycieczki majfrendów mnie mocno zdziwiły.

4. Czy w ogóle warto tam jechać?

Jeszcze jak! Moim zdaniem nie ma drugiego takiego miasta w Europie. Niesamowity klimat łączący kultury wschodu i zachodu, wielka mieszanka kulturowa i etniczna. Na jednej ulicy znajdziemy kościół katolicki, starą synagogę, meczet i kościół prawosławny. Na ulicy obok siebie spacerują skąpo ubrane kobiety, a obok nich muzułmanki w pełnym, że tak powiem umundurowaniu spod, którego nawet oczy ledwo widać.

Nikt na nikogo nie zwraca uwagi, nikt nikogo nie wytyka palcami, wszyscy po prostu normalnie żyją.

5. Co warto zobaczyć?

Z popularnych atrakcji to na pewno stary bazar czyli Baščaršija. Bazar tętni życiem, dookoła roznosi się zapach kawy, pieczonych mięs i papierosów. Bo w Bośni pali każdy i pali wszędzie, liczcie się z tym. Takie cool story - zepsuł nam się prysznic w noclegu. Mówię, że no problem, jutro wychodzimy na cały dzień i właściciel może sobie działać. Wracamy, kran naprawiony, otwieram kibel, a tam pływają pojary po kiepach. XD

Na bazarze znaduje się Sebilj czyli stara, turecka studnia. Można powiedzieć, że to jedna z ikon Sarajewa, jedno z najpopularniejszych miejsc.

Prócz bazaru koniecznie trzeba zobaczyć miasto z jednego z wielu punktów widokowych. Albo wspiąć się na Żółtą lub Białą Twierdzę, wjechać kolejką linową (fun fact: została odbudowana i uruchomiona dopiero w 2018 roku) na Trebević (mocno polecam, widoki kapitalne!). Fajny widok jest też z chyba mało popularnego tarasu na Avaz Twist Tower (trzeba mieć 2 marki w bilonie, na górze jest automatyczna bramka).

By odetchnąć trochę od miasta można wybrać się do parku Vrelo Bosne (wstęp 2 marki) lub pojechać na wodospad Skakavac (nam się nie udało bo były jakieś zmiany w komunikacji i trasach autobusu, którego ostatecznie nie znaleźliśmy).

Sarajewo to też historia. Tragiczna historia niestety, ale moim zdaniem przed wizytą w tym mieście trzeba ją chociaż w małym stopniu poznać by w pełni doświadczyć Sarajewa.

Dla zainteresowanych tematem mogę polecić książkę Barbary Demick “W oblężeniu”. Opisuje losy i życie mieszkańców ul. Logaviny podczas oblężenia miasta. Książka napisana trochę chaotycznie, ale dobrze obrazuje temat.

Nieczytającym polecam film dokumentalny “Sarajevo, moja miłość”, podlinkuję na końcu.

Obowiązkowym podczas wizyty w mieście jest wejście do przynajmniej kilku muzeów. My byliśmy w:

- War Childhood Museum - muzeum bardziej wspomnień niż eksponatów. Ludzie, których dzieciństwo przypadło na czas wojny ofiarowali swoje rzeczy osobiste i opisali związaną z nimi historię
- Muzeum Historyczne Bośni i Hercegowiny - mały, w średnim stanie budynek trochę za miastem, ale ze świetną ekspozycją na temat oblężenia miasta. Sporo wycinków gazet, zdjęć i przedmiotów z tamtego okresu
- Galeria 11/07/95 - muzeum poświęcone masakrze w Srebrenicy oraz oblężeniu miasta. Bardzo emocjonalne doświadczenie, ale moim zdaniem zdecydowany must see (jest polski audioguide jakby co). W muzeum wyświetlanych jest kilka filmów dokumentalnych m.in. Miss Sarajevo oraz krótki dokument Paula Lowe "The Siege of Sarajevo" (wstęp dostępny online tutaj

Warto udać się trochę za miasto, zobaczyć tzw. Aleję Snajperów, hotel Holiday Inn, budynek parlamentu. By w pełni docenić te obiekty należy tak jak pisałem znać (lub poznawać w trakcie zwiedzania) historię miasta inaczej będą to tylko zwykłe budynki i miejsca.

Koniecznie trzeba też zwrócić uwagę na tzw. Róże Sarajewa. Są to wyrwy po pociskach moździerzowych, którymi ostrzeliwano miasto. W miejscu gdzie od takiego ostrzału zginęło co najmniej kilka osób powstałe w wyniku eksplozji dziury wypełniono czerwoną żywicą. Powstały w ten sposób kształt przypomina kwiat róży stąd zaczęto takie miejsca nazywać właśnie Różami Sarajewa.

Sporo z nich niestety jest zaniedbanych, sporo ledwo widać. Dlatego patrzcie pod nogi podczas zwiedzania Sarajewa. Moim zdaniem to jeden z najbardziej poruszających pomników pamięci ofiar wojny jakie widziałem.

6. Gdzie zjeść?

Z tym raczej nie będzie problemu bo jedzenie w Sarajewie i generalnie na Bałkanach to po prostu poezja. Na Bascarsiji zjecie pyszne cavapcici lub pljeskavicę. Koniecznie wypijcie też tradycyjną kawę bośniacką tzw. bosanską kafę (lub domacą kafę). Nigdy nie nazywajcie jej kawą po turecku!

My byliśmy w knajpach:

Dzenita - bardzo dobre i tanie cevapcici + szopska sałatka
Dveri - kapitalne jedzenie! Chyba najlepsze jakie jedliśmy. Stolik lepiej zarezerwować bo nam ledwo udało się wcisnąć
Cevabdzinica Zeljo - po prostu cevapcici. Smaczne i chyba nawet tańsze niż w Dzemicie. Bez sałatek, po prostu cevapcici
Revolucija - jedliśmy tam śniadania. Pyszne i syte śniadanko dla dwóch osób za jakieś 40zł
Nase Knedle - mały lokal kawałek za bazarem, w którym serwują lokalne knedle na słodko. Ciekawe i naprawdę dobre, warto wstąpić idąc po drodze na kolejkę linową. Na Bascarsiji też ponoć jest jakiś lokal z knedlami, ale sieciówkowy, Nase Knedle to rodzinny biznes z tego co wyczytałem.
Pijaca Markale - jeśli macie ochotę na świeże owoce to tylko tutaj
Gradksa Trznica - a jeśli złapiecie chęć na sery lub mięsto to właśnie tutaj je kupicie
Vidikovac - knajpa z pięknym widokiem na miasto. Nie wiem jak jedzenie, ale na piwko warto wstąpić. Uwaga! Na pieszo jest to długie i strome podejście!

Warto też ponoć zjeść w restauracji Browaru Sarajewsko, ale nie miałem okazji spróbować.

7. Kilka praktycznych informacji.

- bilety na komunikację miejską są jednorazowe, kosztują 1,80KM u kierowcy lub 1,60KM w kioskach. Kontrole się zdarzały, kara za brak biletu to 50KM
- płatność kartą jest w miarę powszechna, ale nadal lepiej jest mieć przy sobie gotówkę. Wiele bankomatów żąda prowzji. Darmowe na pewno były z UniCredit i Sberbank. Płaciłem przeważnie kartą Getin Bank, do wypłat Revolut i T-Mobile. Getin miał najlepsze kursy.
- w kilku miejscach można znaleźć mapki miasta i lokalny przewodnik wydawany co miesiąć - Destination Sarajevo. Mają też apkę pod tą samą nazwą oraz stronę www: https://sarajevo.travel/. Polecam ponieważ można znaleźć wiele ciekawych informacji
- z lotniska dojedziecie zwykłym trolejbusem 103 niemal pod samą Bascarsije i zapłacicie 1,80/1,60KM zamiast 5KM za oficjalnego busa transferowego z lotniska. Przystanek znajduje się 15 minut drogi od lotniska

Ok, chyba tyle “krótkiego” info. Linkuję jeszcze do dokumentu, o którym pisałem: Klik

Zapraszam też do małej galerii zdjęć z wyjazdu oraz jak ktoś chce to do obserwowania mojego Instagrama (link w podpisie, nie wrzucam swojej facjaty i fancy zdjęć z drinkami w hotelu xD)

Jakby ktoś miał jeszcze jakieś pytania to służę pomocą.

ktoś wie jak w miarę tanio i bezproblemowo dojechać do Sarajewa lub Mostaru z Podgoricy? Czy najpierw do Sarajewa i przy powrocie zajrzeć do Mostaru czy na odwrót?

_________________

Potrzebuję drobnej porady logistycznej na sierpień - ląduję w piątek po południu i zastanawiam się czy jechać najpierw do Mostaru czy zostać 2 noce w Sarajewie? Obawiam się, że stara część Mostaru + Blagaj w weekend mogą być mocno zatłoczone. Ale może to nieuzasadnione obawy?

_________________

Byłem w Mostarze w sierpniu w czwartek jak sprawdzam po zdjęciach i było tłoczno, byłem wcześniej we wrześniu i było pustawo więc chyba kwestia miesiąca bardziej a nie dnia.

Kwestia pory dnia. Jak wyszedłem o 8 rano zwiedzać Mostar to miałem cały dla siebie. Wszystkie zdjęcia bez ludzi. W ciągu dnia masakra.

_________________

Zmorą Mostaru są tzw. jedniodniowcy co wpadają na kilka godzin i wtedy jest faktycznie rzeź. Ja spałem 2 dni. Wcześnie rano i późnym wieczorem raczej spokojnie, chociaż byłem w maju a nie w pełni sezonu. Nocleg miałem zaraz przy moście więc mam pewne spostrzeżenia.
Moim zdaniem lepiej zostać na weekend w Sarajewie. Też będzie masa ludzi ale Sarajewo ma swój autentyczny klimat a Mostar (stare miasto) to cepelia.

_________________
"Ten, kto znalazł się za drzwiami, pokonał najtrudniejszy etap podróży" - przysłowie duńskie

Czy ktoś w ostatnim czasie wyjeżdżał z Chorwacji do BiH (głownie do Madjugorii) Wiem, że muszę wykupić Zieloną Kartę w wypożyczalni. Orientuje się ktoś jaki to obecnie koszt? Z góry dziękuję

@yaris21 Ale o ile wiem, to Chorwacja jest sygnatariuszem tzw. porozumienia wielostronnego w ramach systemu zielonej karty. Zatem skoro Bośnia i Hercegowina też to podpisała, to wjeżdżając na jej teren samochodem zarejestrowanym w jednym z państw-sygnatariuszy nie trzeba mieć zielonej karty.
Sprawdź u źródła, piszę "z głowy" na podstawie mojego zeszłorocznego badania tego tematu i wjazdu polskim samochodem do Czarnogóry oraz Bośni i Hercegowiny.

I tak i nie Nie, ponieważ są kraje które nadal wymagają ZK na swym terenie, np. Macedonia czy Albania i nie ma znaczenia, że auto jest z Polski czy Chorwacji.
Tak - ponieważ od pewnego czasu w Bośni nie trzeba ZK -> https://www.pbuk.pl/o-nas/aktualnosci/i ... ostronnego

_________________
http://hanyswpodrozach.blogspot.com/

Witam,
czy ktoś z Was posiada aktualne/ sprawdzone informacje na temat konieczności zakupienia (bądź też nie) zielonej Karty? W sobotę wypożyczam auto na lotnisku w Dubrowniku i chcemy na 3 dni pojechać do BiH (do Medjugorii)
Z góry dziękuję za każde info