To może bitwa pod Łopiennikiem, której efektem było zniknięcie narodu Jaćwingów
Jaćwingowie, blisko spokrewnieni z Prusami i Litwinami, żyli pomiędzy Niemnem, i Wielkimi Jeziorami Mazurskimi. Jak Prusowie, mieszkali w pojedynczych zagrodach i niewielkich wsiach, miast nie budowali. Podobnie jak Prusowie i Litwini, długo trzymali się swoich wierzeń.
Jaćwingowie byli grupą luźno powiązanych rodów. Nie tworzyli żadnych związków a'la państwo. Ba, nie mieli nawet wodzów. Wybierali ich tylko na czas wypraw wojennych, częstych z powodu często powracającego głodu. Przez Polaków i Rusinów uważani za najniebezpieczniejszy z ludów bałtyckich.
Jaćwingowie wiele razy napadali na nasze ziemie, szczególnie Lubelszczyznę i Sandomierszczyznę, zamożniejsze od najbliższego im Mazowsza. Dla chrystianizacji Jaćwingów książę Bolesław Wstydliwy w 1250 roku sprowadził do Łukowa zakon Templariuszy i zorganizował tam misyjne biskupstwo. W 1282 roku Jaćwingowie napadli na wschodnią Polskę po raz kolejny. Zapędzili się aż pod Sandomierz. Zdobyli wiele bogactw i nabrali jeńców. Aby ujść pogoni rozwścieczonego księcia krakowskiego Leszka Czarnego, Jaćwingowie nie uciekali z łupami na północ, lecz na wschód, na ziemie przyjaznego im księcia chełmskiego Lwa.
Leszek Czarny dopadł ich na granicy, tam, gdzie dziś leżą miejscowości Łopiennik Górny, Krzywe, Marysin, Dziecinin i Suchodoły. Otoczył Jaćwingów i wyrżnął. Nieliczni zdołali uciec. Jeńcy zostali odbici, łupy odebrane. Zmęczeni walką piastowscy woje odpoczywali. Zasnął i książę. Jak mówi legenda, przyśnił mu się archanioł Michał, który mu dał swój ognisty miecz. Leszek Czarny zrozumiał i ruszył za jaćwieskimi niedobitkami. Po raz drugi dopadł ich już na granicy ich kraju, nad Narwią. Tam ich wysiekł prawie do ostatniego.
Wieści o rzeziach pod Łopiennikiem i nad Narwią dotarły na dwór Mangolda von Sternberga, pruskiego mistrza krajowego (wielki mistrz urzędował wtedy w Palestynie) Krzyżaków w Królewcu. Zakon właśnie „dorżnął” drugie powstanie Prusów (Herkusa Monte, to najniebezpieczniejsze), więc von Sternberg chciał, wykańczając pruskie niedobitki, „dorżnąć” także Jaćwingów, którzy wspomagali Prusów podczas wszystkich powstań i którzy 19 lat wcześniej spalili krzyżackie zamki Birgelau (Bierzgłowo) i Strasburg (Brodnica). Wysłał więc rycerzy zakonnych pod dowództwem Friedricha von Holle, by rozprawił się z resztkami Jaćwingów. Ci, co uciekli spod krzyżackich mieczy, wynieśli się na Litwę i Mazowsze. Pozostałą garstkę Krzyżacy przesiedlili na płw. Sambia, by mieć ich pod kontrolą.
Ziemie Jaćwingów zionęły pustką przez ponad wiek. Dopiero w 1422 roku bezludna Jaćwież została podzielona pomiędzy Polskę, Litwę i Zakon Krzyżacki. Najmniejszy kawałek, nad Narwią, dostała Polska. Największy – Litwa. I dopiero wtedy zaczęli tam napływać osadnicy.
O Jaćwingach wszyscy zapomnieli.
Na pamiątkę zwycięstwa książę Leszek Czarny w najbliższym swoim mieście, czyli Lublinie, ufundował kościół św. Michała Archanioła. Świątynia wielokrotnie szła z dymem, aż w XIX wieku została rozebrana, bo groziła zawaleniem. Dziś grupka zapaleńców myśli o jej odbudowie.
W Fajsławicach w 550 rocznicę bitwy pod Łopiennikiem stanęła Kolumna Toskańska. Stoi do dziś; trafiła nawet do fajsławickiego herbu.
Po bitwie pozostało też kilkadziesiąt kurhanów, ciągnących się od Łopiennika po Krzywe. Choć kurhany – to może za dużo powiedziane. To raczej zbiorowe mogiły poległych Jaćwingów, usypane naprędce przez jaćwieskich jeńców. Te znajdujące się na polach zostały dawno rozorane i nie ma po nich najmniejszego śladu. Natomiast te w Lesie Łopieńskim uważny obserwator może zobaczyć tylko bardzo późną jesienią, gdy opadłe liście przegniją, albo wczesną wiosną, zaraz po ustąpieniu śniegów. Bo są to niziutkie, wystające kilkadziesiąt centymetrów ponad otaczający grunt wzgóreczki. |
. 
